Intercyza określa strukturę tych stosunków majątkowych, które wchodzą w skład ustroju majątkowo-małżeńskiego.
Na mocy intercyzy małżonkowie mogą wybrać jedną z trzech odmian ustrojów umownych:

• Rozszerzyć wspólność ustawową
• Ograniczyć wspólność ustawową
• Wyłączyć wspólność, czyli ustanowić ustrój rozdzielności majątkowej

Intercyza musi być zawarta w formie aktu notarialnego, inaczej zawarta intercyza będzie nieważna.
Intercyzę można zawrzeć przed wstąpieniem w związek małżeński - w tym przypadku umowa ta stanie się skuteczna dopiero w chwili zawarcia małżeństwa, jak również w czasie trwania małżeństwa.

Intercyza nie obejmuje ona natomiast tych stosunków majątkowych, które prawo normuje w przepisach o skutkach zawarcia małżeństwa. Na przykład jest to obowiązek utrzymania rodziny, czy solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania zaciągnięte przez któregokolwiek z nich dla zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny, którą małżonkowie ponoszą niezależnie od tego, jaki wybiorą ustrój majątkowy.
Pomimo zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą być współwłaścicielami rzeczy na podstawie ogólnych przepisów prawa cywilnego, czyli na takich samych zasadach jak osoby zupełnie obce, które współwładają jakimś przedmiotem.
Małżonkowie mogą wprowadzić rozdzielność majątkową z datą wsteczną, np. mogą zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej 1 marca, z której treści będzie wynikać, iż wspólnota majątkowa małżonków ustała z dniem 1 stycznia.

Umowy majątkowe małżonków a wierzyciele

Ponieważ umowa majątkowa między małżonkami może w istotny sposób zmienić sytuację wierzycieli, gdyż skład majątku wspólnego i majątku odrębnego wpływa decydująco na skuteczność zaspokojenia ich roszczeń, w prawie przewidziana jest ochrona osób trzecich. Polega ona na tym, że małżonkowie mogą powoływać się na ustrój umowny tylko wtedy, gdy przy powstawaniu wierzytelności sam fakt zawarcia umowy majątkowej i jej rodzaj był wierzycielom wiadomy. Jeżeli małżonkowie nie będą mogli udowodnić, że osoba, u której zaciągali dług wiedziała o istnieniu ustroju umownego, to zawarcie takowej umowy nie będą wpływały na prawa osób trzecich, które mogą wtedy dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń tak, jakby małżonkowie pozostawali we wspólnocie majątkowej.

WYŁĄCZENIE WSPÓLNOŚCI MAJATKOWEJ

Wyłączenie wspólności jest równoważne z tym, że po zawarciu związku małżeńskiego nie powstaje wspólność ustawowa. Narzeczeni nie posiadają majątku wspólnego, a więc każdy z nich posiada tylko swój majątek odrębny. Tylko oni mają prawo do samodzielnego rozporządzania swoim majątkiem.

Jeżeli małżonkowie zawierają umowę o rozdzielności majątkowej, to wspólność majątkowa istniejąca pomiędzy nimi ustaje w momencie zawarcia umowy o rozdzielności (można jednak w samej umowie określić, że wspólnota ta ustanie nie w momencie podpisania umowy, lecz z określoną datą).

W czasie trwania małżeństwa małżonkowie mają możliwość rozwiązania intercyzy lub tylko jej zmiany. Rozwiązanie jej jest możliwie jeśli małżeństwo nadal trwa. Wtedy to z mocy prawa powstaje wspólność ustawowa jeśli strony nie postanowiły inaczej. Oznacza to, że w sytuacji, gdy małżonkowie po rozwiązaniu intercyzy nie wybrali nowego ustroju, który będzie regulował ich wzajemne stosunki majątkowe, obowiązuje ich wspólność majątkowa. Natomiast zmiana intercyzy może obejmować przeobrażenie jej rodzaju (np. ustanowienie rozdzielności majątkowej w miejsce wspólności ograniczonej) lub modyfikację umowy już istniejącej. Warto pamiętać, że zarówno zmiana jak i rozwiązanie intercyzy musi nastąpić w formie aktu notarialnego.

Decyzja o spisaniu intercyzy jest niewątpliwie bardzo trudna. Obok pozytywnych aspektów spisania intercyzy istnieją również negatywne skutki wynikające z tego faktu. Narzeczeni, którzy chcą się na to zdecydować muszą mieć świadomość, że przed Urzędem Skarbowym będą zobowiązani rozliczać się samodzielnie.

Intercyza - podsumowanie

Wielu z nas nie wyobraża sobie związku małżeńskiego bez zawarcia intercyzy. Mimo, że staje się ona w Polsce coraz bardziej popularnym rozwiązaniem prawnym zdania na ten temat są mocno podzielone. Część społeczeństwa uważa, że zawarcie kontraktu przedmałżeńskiego świadczy o wyrachowaniu i braku zaufania do partnera. Chociaż jest przejawem rozsądku i dojrzałości często bywa pretekstem dla prawdziwości ludzkich uczuć. Intercyza jest dogodną formą ustroju majątkowego dla osób, które pragną się skutecznie zabezpieczyć finanse rodziny przed nieoczekiwanymi skutkami działalności  małzonków np. wypadek samochodowy z ktrórym wiąże się wysokie odszkodowanie zdrowotne, czy przed skutkami działalności gospodarczej , która zawsze niesie ze sobą ryzyko związane z wierzytelnościami, zaciąganiem kredytów, a także może być związaną z wysokimi karami ze strony urzędu skarbowego czy innych instytucji regulujących sposób prowadzenia działalności gospodarczej. W takim przypadku, gdyby nastąpiła egzekucja komornicza nie jest możliwe zajęcie majątku całej rodziny, a jedynie majątku małżonka, na którym spoczywa odpowiedzialność. Dotyczy to tylko tych zobowiązań, które zostały zaciągnięte przed słubem lub podczas obowiązywania intercyzy. Kwestia finansów w związku jest dość trudnym i drażliwym tematem dla przyszłych małżonków. Niemniej jednak warto go podjąć wykazując się jednocześnie roztropnością i zrozumieniem dla partnera. Rozmowa taka nie musi sprowadzać się do przykrych myśli o rozwodzie, gdyż dobrze przeprowadzona świadczy o zaangażowaniu i trosce o wspólne jutro.

Podstawa prawna:
Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 47, i in.